Terwijl het warme water uit de douchekop mijn lichaam koestert denk ik: waarom niet meegaan et de stroom? Daar mijn dag er telkens weer anders uit ziet en een vaste dagindeling tegenwoordig niet meer te doen is voor mij lijkt mij dit al een tijdje een goed voornemen. Het leven is wat je overkomt terwijl je andere plannen maakt is een terechte uitspraak van John Lennon. In ongeveer diezelfde tijd dat hij deze uitspraak doet ben ik wettelijk verplicht de middelbare school vijf dagen per week te bezoeken, iets dat mijn ouders heel serieus nemen. Na sinds de kleuterschool obstinaat geweest te zijn lijkt het mij een goed idee mijn credo dat ik mij niet ga voegen naar zaken waar ik het niet mee eens ben of die ik verafschuw te herzien en mij in ieder geval uiterlijk te conformeren aan de saaie grijze modus vivendi van de meerderheid, zodat ik mij innerlijk makkelijker kan ontwikkelen en zo ongestoord mijn eigen plan kan blijven trekken, dat behoorlijk afwijkt van dat van de meelopers, die de overgrote meerderheid vormden.
De uitspraak: Het individuele betekent niets tegenover het algemene, en het algemene betekent niets tegenover het individuele komt onmiddellijk bij mij op terwijl ik mij inzeep. De Zwitserse psychiater ( ik doe hem zeker te kort met deze beschrijving!) Carl Jung doet deze uitspraak heel aan het begin van deel 1, Psychologie en praktijk, onderdeel van de Nederlandse vertaling van de Verzamelde Werken, waar ik gisteren in begonnen ben met het oogmerk alle delen te herlezen. Jung zijn betoog gaat hier over voorwaarden voor psychotherapeuten om het ingrijpende proces van de dialectische behandeling sowieso te mogen starten. Mijns inziens is dit deel en waarschijnlijk alle drieduizend bladzijden van dit uit de vele verhandelingen die Carl Gustav Jung heeft geschreven samengestelde werk een aanrader voor menige zorgverlener, die geen onderscheid maakt tussen collectieve en individuele patiënten. En dan heb ik het hier niet over het onderscheid dat tot ver in de vorige eeuw werd gemaakt tussen ziekenfonds – en particuliere patiënten, dat al evenzo misplaatst was.
Het eerste deel van bovenstaand citaat betreft duidelijk het inzicht in mijn zestiende levensjaar, dat ik in mijn afgelopen schoolgaande leventje op harde wijze heb opgedaan. Na de middelbare school heb ik deze manier van leven snel weer helemaal losgelaten om mij weer met hand en tand te verzetten tegen alles wat er toen ook al mis was met de samenleving. Mijn grote inspiratiebron is de zalm, die het vermogen heeft watervallen en ander obstakels te overwinnen en drie meter hoog uit het water kan springen om tegen de stroom in te zwemmen tijdens zijn trektocht vanuit de oceaan door dezelfde rivier waar het geboren is, om daar te paren. Mooi om te vermelden is ook dat een zalm de weg terug vindt met behulp van zijn reuk.
Nu, vele decennia later en een heel stuk van huis weg, kom ik tot de conclusie dat het tweede deel van het hier aangehaald citaat van Carl Jung staaft. Het individu is uiteindelijk onoverwinnelijk is en lijkt misschien bij tijd en wijle te zijn neergehaald tot onder de korenmaat, maar dat is slechts schijn. Het individuatie proces dat Carl Jung behandeld in dit lijvige, door anderen uit zijn levenswerk samengestelde verzameling geschriften, is een beschrijving die je het beste kunt omschrijven als zelfwording. Wordt wie je bent.
Hier sta ik dan in mijn eentje, stroomopwaarts te vissen in wat een kabbelende bergbeek zou moeten zijn, maar duidelijk een woest kolkende rivier is bij tijd en wijle. Maar ik sta mijn mannetje, met mijn benen en voeten stevig op de rotsachtige bodem geplant probeer ik het evenwicht te bewaren zonder kopje onder te gaan. Dat laatste lukt niet altijd en een nat pak is regelmatig het resultaat. Alleen, waarom zou ik ook nog eens blijven proberen tegen de stroom in omhoog te blijven bewegen? Het kost immens veel energie – en tijd – en levert eigenlijk niet echt iets zinvols of bruikbaars op. Of met het bruisende water afdalen echt zinvol zal zijn moet nog blijken. Het zou zo maar kunnen betekenen dat mijn inspanningen wegspoelen in het doucheputje en wat dan?
De onontkoombare ontwikkeling van het individuele leven gepaard aan het vasthouden no matter what aan de eigen mores blijkt de enige weg voor mij. Mijn inspiratie zojuist onder de douche is dit keer bedoeld om er voor zorgen dat dit proces te kunnen kan blijven stromen, maar hopelijk wel door minder hoog te hoeven opspringen over de obstakels en in de afgronden, die zich bijna dagelijks voordoen, zelfs nu ik mij volledig heb teruggetrokken uit het dagelijkse leven. Meer van hetzelfde, maar op net een iets andere manier dit keer.
